Tìm hiểu chi tiết hệ thống thuế khi thành lập doanh nghiệp tại New Zealand

New Zealand là một trong những quốc gia có môi trường kinh doanh minh bạch và thân thiện hàng đầu thế giới, thường xuyên nằm trong Top 3 quốc gia dễ dàng nhất để vận hành doanh nghiệp (theo World Bank Doing Business Report).

Bên cạnh sự ổn định chính trị, kinh tế và pháp lý, hệ thống thuế của New Zealand cũng là yếu tố khiến nước này trở thành điểm đến lý tưởng cho các nhà đầu tư nước ngoài – đặc biệt là những ai đang tìm hiểu các diện định cư New Zealand như Active Investor Plus Visa (AIP) hay Business Investor Work Visa (BIV).

---

Cơ quan thuế và hệ thống quản lý thuế tại New Zealand

Cơ quan chịu trách nhiệm quản lý và thu thuế của chính phủ là Inland Revenue Department (IRD). Tất cả doanh nghiệp và cá nhân hoạt động kinh doanh tại New Zealand đều phải có mã số thuế IRD number – tương tự như mã số doanh nghiệp tại Việt Nam.

Các hình thức doanh nghiệp phổ biến:

1. Sole Trader (Cá nhân kinh doanh): Chủ sở hữu chịu toàn bộ thuế và nghĩa vụ pháp lý.
2. Partnership (Công ty hợp danh): Lợi nhuận và nghĩa vụ thuế được chia theo tỉ lệ góp vốn.
3. Limited Liability Company (Công ty TNHH): Là loại hình được ưa chuộng nhất với nhà đầu tư nước ngoài vì pháp nhân độc lập và dễ quản lý thuế.

---

Thuế thu nhập doanh nghiệp (Corporate Income Tax – CIT)

• Thuế suất hiện hành: 28% trên lợi nhuận ròng (net profit).
• Đối tượng áp dụng: Tất cả công ty có trụ sở hoặc hoạt động tại New Zealand.

Cách tính thuế:

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu – Chi phí hợp lý – Khấu hao – Các khoản chi hợp pháp khác

Ví dụ minh họa:

Một công ty đạt doanh thu 1.000.000 NZD/năm và chi phí 700.000 NZD → lợi nhuận ròng 300.000 NZD → Thuế CIT = 28% x 300.000 = 84.000 NZD.

Thời hạn khai và nộp thuế:

• Kỳ tính thuế: 01/04 – 31/03 hằng năm.
• Báo cáo thuế phải nộp trước ngày 07/07 năm kế tiếp (có thể gia hạn nếu có kế toán được ủy quyền).

Ưu điểm nổi bật:

• New Zealand không áp dụng thuế đánh vào vốn (Capital Gains Tax) cho hầu hết hoạt động.
• Không đánh thuế kép: phần thuế đã nộp ở cấp công ty được khấu trừ khi chia cổ tức cho cổ đông.
• Cho phép chuyển lỗ sang năm sau (Loss Carry Forward) hoặc bù trừ lỗ giữa các công ty liên kết nếu cùng nhóm sở hữu.

---

Thuế hàng hóa và dịch vụ (Goods and Services Tax – GST)

• Thuế suất tiêu chuẩn: 15%
•  Ngưỡng đăng ký: Bắt buộc nếu doanh thu dự kiến trên 60.000 NZD/năm.

Cơ chế hoạt động:

• Khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp cộng thêm 15% GST vào giá bán.
• Khi mua hàng phục vụ kinh doanh, doanh nghiệp được khấu trừ hoặc hoàn lại thuế GST đầu vào.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp nhập thiết bị trị giá 115.000 NZD (đã gồm 15.000 NZD GST).

Nếu doanh nghiệp bán ra hàng hóa 200.000 NZD (gồm 30.000 NZD GST), thì chỉ cần nộp 30.000 – 15.000 = 15.000 NZD cho IRD.

• Khai thuế: định kỳ 1 tháng, 2 tháng hoặc 6 tháng tùy quy mô. Việc khai nộp thực hiện qua hệ thống myIR hoàn toàn trực tuyến.

---

Thuế thu nhập cá nhân (Personal Income Tax – PAYE System)

Nếu chủ doanh nghiệp hoặc giám đốc nhận lương, công ty phải đăng ký mã số PAYE (Pay As You Earn) để khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tại nguồn.

Biểu thuế lũy tiến 2025:

Thu nhập (NZD/năm)	Thuế suất
Dưới 14,000	10.5%
14,001 – 48,000	17.5%
48,001 – 70,000	30%
70,001 – 180,000	33%
Trên 180,000	39%

Lưu ý: Nếu nhà đầu tư chỉ nhận cổ tức mà không hưởng lương, thuế sẽ được áp dụng theo dạng Resident Withholding Tax (RWT) hoặc Non-Resident Withholding Tax (NRWT) (được nêu ở phần dưới).

---

Thuế cổ tức và lợi tức cổ đông

1. Imputation Credit & Dividend Tax

New Zealand sử dụng hệ thống Imputation Credit để tránh đánh thuế kép. Khi công ty chia cổ tức, cổ đông sẽ nhận phần Imputation Credit tương ứng với thuế CIT mà công ty đã nộp.

Ví dụ:
Công ty nộp 28% CIT, sau đó chia cổ tức cho cổ đông – cổ đông sẽ chỉ nộp thêm phần chênh lệch nếu thuế suất cá nhân cao hơn 28%.

2. Resident Withholding Tax (RWT)

Áp dụng khi cổ đông là cư dân New Zealand: 0% – 33%.

3. Non-Resident Withholding Tax (NRWT)

Áp dụng khi cổ đông là người không cư trú (nhà đầu tư nước ngoài):

• Cổ tức: 15% (có thể giảm theo hiệp định thuế song phương – DTA)
• Lãi vay: 10%
• Phí bản quyền: 15%

---

Thuế lợi ích nhân viên (Fringe Benefit Tax – FBT)

Áp dụng nếu doanh nghiệp cung cấp lợi ích phi tiền tệ cho nhân viên, ví dụ: xe ô tô, bảo hiểm, thẻ quà tặng…

• Thuế suất FBT: 49.25% tính trên giá trị lợi ích.
• Có thể lựa chọn nộp FBT hằng quý hoặc hằng năm.

---

Chính sách thuế đặc biệt dành cho nhà đầu tư nước ngoài

New Zealand không có thuế tài sản, thuế thừa kế hoặc thuế quà tặng – điều này giúp nhà đầu tư dễ dàng lập kế hoạch tài chính dài hạn. Ngoài ra, các ưu điểm khác gồm:

✅ Không giới hạn chuyển tiền quốc tế, miễn là nguồn vốn minh bạch.
✅ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (Double Tax Agreement – DTA) với hơn 40 quốc gia, trong đó có Việt Nam.
✅ Không đánh thuế thu nhập toàn cầu nếu chưa trở thành cư dân thuế.
✅ Chính sách transitional residency: người mới định cư được miễn thuế 4 năm cho thu nhập phát sinh ngoài New Zealand.

---

Nghĩa vụ kế toán – báo cáo tài chính

Tùy loại hình công ty, doanh nghiệp cần:

• Nộp báo cáo tài chính hàng năm (Financial Statements) cho IRD.
• Doanh nghiệp có doanh thu > 5 triệu NZD/năm hoặc có đầu tư nước ngoài phải kiểm toán độc lập.
• Báo cáo có thể được lập bởi kế toán viên được chứng nhận (Chartered Accountant), và toàn bộ thủ tục được thực hiện trực tuyến qua cổng myIR.

---

Liên hệ giữa hệ thống thuế và định cư diện đầu tư (AIP & BIV)

Khi xin visa đầu tư định cư New Zealand, Chính phủ & Cơ quan Di trú sẽ xem xét:

• Tính hợp pháp và minh bạch tài chính của doanh nghiệp;
• Mức độ đóng góp vào ngân sách quốc gia (qua thuế CIT, PAYE, GST);
• Hiệu quả kinh tế, tạo việc làm và lợi ích cộng đồng.

Do đó, việc tuân thủ thuế chuẩn xác không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt giúp hồ sơ định cư New Zealand được phê duyệt nhanh hơn, tăng điểm tin cậy với Cơ quan Di trú (INZ).

---

Tư vấn chuyên sâu cùng John Hu Migration Consulting

Khởi đầu hành trình từ năm 2009, John Hu Migration Consulting đã có hơn 16 năm hỗ trợ hàng trăm gia đình đầu tư định cư thành công thông qua nhiều chương trình. Trong đó, chúng tôi là đơn vị dẫn đầu thị trường cho các chương trình định cư Úc (Visa 188, Visa GTI, NIV) và New Zealand.

• 100% hồ sơ đều được cố vấn MARA/IAA kiểm tra, ký tên và giám sát xuyên suốt.
• Không làm hồ sơ thiếu minh bạch, không hoạt động dưới danh nghĩa môi giới trung gian.
• Cập nhật chính sách trực tiếp từ chính phủ nước sở tại và xây dựng lộ trình đúng luật.
• Hỗ trợ sau sau khi định cư: nhà ở, trường học, dịch vụ định cư trọn gói tại New Zealand và Úc.

Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo số Hotline: 0901 988 876 hoặc qua Email: enquiry@johnhu.com.vn